6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun gereğince, alıcıların teslimat tarihinden itibaren 14 gün içinde cayma haklarını kullanarak sebep göstermeden ve kargo ücreti ödemeden ürünleri iade etme hakkı bulunmaktadır.
1 Taksitle Satış Sözleşmelerinde Tüketicinin Cayma Hakkı
Taksitle satış sözleşmeleri ile ilgili hükümler Kanunun 17. maddesinde, cayma hakkı ise 18. madde ile düzenlenmiştir.
14.01.2015 tarihli Resmî Gazete'de Taksitle Satış Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Cayma Hakkı
1 Tüketici, yedi gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir.
2 Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Ancak tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.
3 Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.
4 Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin cayma hakkı süresi içinde satıcı veya sağlayıcıya yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yöneltilmiş olması yeterlidir. Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
5 Satıcı cayma süresi içinde malı tüketiciye teslim etmişse tüketici, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilir. Olağan gözden geçirme malın ilk incelemesini kapsar. Malın mutat olarak kullanılması durumunda tüketici cayma hakkını kullanamaz.
6 Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile hizmetin ifasına başlanan hizmet sözleşmelerinde tüketici cayma hakkını kullanamaz.
7 Tüketicinin satıcıyı bulduğu finansal kiralama işlemlerinde cayma hakkı kullanılamaz.
8 Kanunda düzenlenen diğer sözleşmelere ilişkin tüketici lehine olan cayma hakkı hükümleri saklıdır.
Cayma Hakkının Kullanılmasının Sonuçları
1 Tüketicinin cayma hakkını kullanması durumunda, satıcı veya sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren yedi gün içinde almış olduğu bedeli ve tüketiciyi borç altına sokan her türlü belgeyi, tüketiciye hiçbir masraf yüklemeksizin iade etmekle yükümlüdür.
2 Cayma hakkını kullanan tüketici, sözleşme konusu malı, cayma hakkını kullandığı tarihten itibaren yedi gün içinde satıcıya iade etmekle yükümlüdür. Aksi halde tüketici cayma hakkını kullanmamış sayılır.
3 Cayma hakkının kullanılması durumunda tüketici, malın iade masraflarını yüklenmek zorundadır.
2 Mesafeli Sözleşmelerde Tüketicinin Cayma Hakkı
Mesafeli sözleşmeler ile ilgili hükümler Kanunun 48. maddesinde açıklanmaktadır.
Mesafeli sözleşmelerde taraflar fiziksel olarak karşılaşmadan; telefon, internet, mektup ve benzeri araçlarla sözleşme kurmaktadır. Tüketicinin malı veya hizmeti önceden görmeden sözleşme kurabilmesi nedeniyle, sözleşme ve edim hakkında bilgilendirilmesi ve kendisine cayma hakkı tanınması öngörülmüştür.
27.11.2015 tarihli Resmî Gazete'de Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği yayımlanmıştır.
Bu yönetmeliğe göre tüketicinin cayma hakkının kullanımı ve tarafların yükümlülükleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
Cayma Hakkı
1 Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.
2 Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.
3 Cayma hakkı süresinin belirlenmesinde aşağıdaki teslim tarihleri esas alınır:
- a Tek sipariş konusu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son malı teslim aldığı gün.
- b Birden fazla parçadan oluşan mallarda, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son parçayı teslim aldığı gün.
- c Belirli bir süre boyunca malın düzenli tesliminin yapıldığı sözleşmelerde, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin ilk malı teslim aldığı gün.
4 Malın satıcı tarafından taşıyıcıya teslimi, tüketiciye yapılan teslim olarak kabul edilmez.
5 Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde, mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.
Eksik Bilgilendirme
1 Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse on dört günlük süreyle bağlı değildir. Bu süre, her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer.
2 Cayma hakkı konusunda gerekli bilgilendirmenin bir yıllık süre içinde yapılması halinde, on dört günlük cayma hakkı süresi bilgilendirmenin gereği gibi yapıldığı günden itibaren işlemeye başlar.
Cayma Hakkının Kullanımı
1 Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin cayma hakkı süresi dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesi yeterlidir.
2 Tüketici, cayma hakkının kullanılmasında ilgili formu kullanabileceği gibi cayma kararını bildiren açık bir beyanda da bulunabilir. İnternet sitesi üzerinden cayma hakkı seçeneği sunulması halinde satıcı veya sağlayıcı, cayma talebinin kendisine ulaştığına ilişkin teyit bilgisini tüketiciye derhal iletmek zorundadır.
3 Sesli iletişim yoluyla yapılan satışlarda satıcı veya sağlayıcı, cayma formunu en geç mal teslimine veya hizmet ifasına kadar tüketiciye göndermek zorundadır.
4 Cayma hakkının kullanımına ilişkin ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir.
Satıcı veya Sağlayıcının Yükümlülükleri
1 Satıcı veya sağlayıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, varsa malın tüketiciye teslim masrafları da dâhil olmak üzere tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür.
2 Tüm geri ödemeler, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun şekilde ve tüketiciye herhangi bir masraf veya yükümlülük getirmeden tek seferde yapılmalıdır.
3 Satıcının iade için belirttiği taşıyıcı aracılığıyla ürünün geri gönderilmesi halinde tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz. Satıcının taşıyıcı belirtmemesi veya belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesinin olmaması durumunda satıcı, tüketiciden ilave masraf talep edemez.
Tüketicinin Yükümlülükleri
1 Satıcı veya sağlayıcı malı kendisinin geri alacağını belirtmedikçe tüketici, cayma bildirimini yönelttiği tarihten itibaren on gün içinde malı satıcıya, sağlayıcıya veya yetkilendirilmiş kişiye geri göndermek zorundadır.
2 Tüketici, cayma süresi içinde malı işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun şekilde kullandığı takdirde meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.
Cayma Hakkının Yan Sözleşmelere Etkisi
1 Tüketicinin cayma hakkını kullanması durumunda yan sözleşmeler de kendiliğinden sona erer. Tüketici, kanunda belirtilen istisnalar dışında masraf, tazminat veya cezai şart ödemekle yükümlü değildir.
2 Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin cayma hakkını kullandığını yan sözleşmenin tarafı olan üçüncü kişiye derhal bildirmelidir.
Cayma Hakkının İstisnaları
Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tüketici aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkını kullanamaz:
- a Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcı veya sağlayıcının kontrolünde olmayan mal veya hizmetlere ilişkin sözleşmeler.
- b Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeler.
- c Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek malların teslimine ilişkin sözleşmeler.
- ç Tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür veya paket gibi koruyucu unsurları açılmış ve iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallara ilişkin sözleşmeler.
- d Tesliminden sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılması mümkün olmayan mallara ilişkin sözleşmeler.
- e Ambalajı, bandı, mührü veya paketi açılmış kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemelerine ilişkin sözleşmeler.
- f Abonelik sözleşmesi kapsamında sağlananlar dışında gazete ve dergi gibi süreli yayınların teslimine ilişkin sözleşmeler.
- g Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken konaklama, eşya taşıma, araba kiralama, yiyecek-içecek tedariki, eğlence veya dinlenme hizmetlerine ilişkin sözleşmeler.
- ğ Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallara ilişkin sözleşmeler.
- h Cayma hakkı süresi sona ermeden önce tüketicinin onayı ile ifasına başlanan hizmetlere ilişkin sözleşmeler.
Cayma hakkı talebinin ispatlanabilmesi için bildirimin yazılı olarak veya e-posta gibi kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla yapılması önerilir.